Sorry, no posts matched your criteria.

این سایت در ستاد ساماندهی ثبت شده و تابع قوانین جمهوری اسلامی میباشد

به مناسبت روز جهانی کوهستان

۲۰ آذر ۱۳۹۶
بدون نظر

از مهمترين اكوسيستم هاي موجود در اين طبيعت زنده مي توان به اكوسيستم كوهستان اشاره كرد كه به عنوان يك اكوسيستم منحصر به فرد از جنبه هاي مختلف داراي حايز اهميت بالايي بوده به گونه اي كه در بسياري از موارد مهمترين نقطه جهان بشمار مي روند.

پاس کن !/بایرام محمودی*: از مهمترين اكوسيستم هاي موجود در اين طبيعت زنده مي توان به اكوسيستم كوهستان اشاره كرد كه به عنوان يك اكوسيستم منحصر به فرد از جنبه هاي مختلف داراي حايز اهميت بالايي بوده به گونه اي كه در بسياري از موارد مهمترين نقطه جهان بشمار مي روند.

اكوسيستم هاي كوهستاني از موثرترين و زيباترين چهره هاي زمين به شمار مي روند ، تسلط چشمگير آنها بر دشت ها و فلات هاي پيرامون خود پيامد اكولوژيك بسياري دارد .اهميت اكوسيستم كوهستان و سيستم هاي زيستي مرتبط با آنها ، بويژه در كشورهايي مانند ايران كه در اقليم خشك واقع شده اند بسيار پررنگ و حياتي است. 

اكوسيستم كوهستان بهترين پناهگاه انسان هاي شهري براي فرار از فشارهاي زندگي ماشيني و رسيدن به آرامش روحي هستند . اكوسيستم هاي كوهستاني ايران نيز از جمله غني ترين و متنوع ترين رويشگاه هاي گياهي كشور و غرب آسيا به شمار مي روند . از مجموع ۱۶۴ ميليون هكتار مساحت كشور ، حدود ۹۵ ـ ۹۰ ميليون هكتار آن مربوط به مناطق كوهستاني وشيب دار مي باشد . وجود دو رشته كوه سرافراز همچون البرز و زاگرس كه علاوه بر جاري نمودن زندگي به همه مردمان ساكن در دل كوه و پاي كوه و زدودن خستگي هايمان ، نعمات بيشماري از جمله آب گوارا و پاك را به ما ارزاني داشته است

حفاظت از كوهستان به مفهوم حفاظت از زندگي و حفاظت از تداوم بقاء است 

بيش از نيمي از جمعيت جهان براي تامين غذا ، توليد برق ، منابع پايدار مستمر و مهمتر از همه براي نوشيدن آب به كوهستان ها متكي هستند . يك ميليارد چيني ، هندي و بنگلادشي ، ۲۵۰ ميليون نفر در آفريقا و كل جمعيت كاليفرنيا و ايالات متحده از ۳ ميليارد نفري هستند كه به جريان آب ممتد و تازه و تميز كوه ها متكي هستند و كشور ماهم بدليل كوهستاني بودن از اين قاعده مستثني نمي باشد . كوهستاني بودن بخش اعظم كشور ، استقرار بخش عمده جمعيت در مناطق كوهستاني و وابسته بودن مستقيم و غيرمستقيم كل جمعيت كشور به منابع كوهستاني ، تامين بخش عمده آب آشاميدني كشور ، دربرگيرنده گستره عظيمي از تنوع زيستي از دلايل عمده اهميت اكوسيستم كوهستان در ايران مي باشد. 

به مناسبت روز جهانی کوهستان

انسان هميشه به كوهستان علاقه نشان داده است و بسياري از مردم براي گذراندن تعطيلات به آن نواحي  مي روند.  بعضي به خاطر مناظر طبيعي يا براي كوهنوردي و اسكي ، جذب مناطق كوهستان مي شوند . امروزه با امكانات جديد ، تقريبا سفر به تمام مناطق كوهستاني دنيا براي بسياري از مردم ميسر شده است . اهميت زمين و طبيعت و هر اكوسيستمي كه در آن است از ديدگاه قرآن و اسلام نيز مورد تاكيد قرار گرفته است . قرآن زمين را مادر انسان و خاستگاه او مي داند . از كل مجموعه آيه هاي قرآن كريم تعداد ۱۹۸ عدد آيه درخصوص مضامين محيط زيست بوده و از اين تعداد ۱۰۰ آيه درخصوص زمين مي باشد. همچنين قرآن كوه ها را لنگرهايي مي داند تا به منظور آرامش انسان زمين را از لرزاندن باز دارد.

 ” و در زمين كوه هاي ثابت و پابرجايي قرار داديم تا آنها در آرامش باشند … ”  ( سوره انبياء آيه ۳۱) 

بنابراين كوه ها پناهگاه و مهد مطمئني براي آسايش انسان مي سازند و كانوني غني و پربار براي ذخيره آب ها و انواع معادن گرانبها هستند . كوه ها نيز آب ها را در خود حفظ مي كنند و بتدريج بسوي سرزمين هاي تشنه، روان مي سازند و در دامنه هاي خود نشاط ، حيات ، سرسبزي ، خرمي و طراوت را مي آفرينند. 

در سطح جهان بدليل نقش با ارزش و حياتي اكوسيستم كوهستان ، اولين حركت هاي جهاني حفاظت از اكوسيستم كوهستان در سال۱۹۹۲ ، سازمان ملل در كنفرانسي كه به كنفرانس زمين معروف شد ، در بخش ۱۳ دستور ۲۱ توجه جهانيان را به آسيب پذير بودن اكوسيستم كوهستان و اهميت ارزنده آن در بقاي كره زمين معطوف نمود . اين بخش به مديريت محيط هاي كوهستاني و توسعه پايدار كوهستان ها اختصاص دارد و توصيه ها و دستورالعمل هايي را به منظور محافظت از اين نواحي ارايه مي نمايد . بعد از كنفرانس ريو فعاليت ها و تلاش هايي از طرف كشورها و سازمان هاي دولتي و غيردولتي ، به منظور اعمال مديريت صحيح در اين محيط هاي  با ارزش شدت گرفت و موجب گرديد كه سازمان ملل در سال ۲۰۰۲ ،روز ۱۱ دسامبر( ۲۰ آذر )را به بعنـوان روز بيـن المللي كوه ها اعلام كند . همچنين سازمان حفاظت محيط زيست كشور ما در اقدامي مثبت و اهميت به حفاظت از اكوسيستم كوهستان و ايجاد جايگاهي مستقل، در تابستان سال ۱۳۸۱ چهاركوه برجسته كشور ( دماوند ، سبلان ، علم كوه و تفتان ) را جزء آثار طبيعي ملي كشور اعلام نمود. 

بنابراين موظفيم ضمن ايجاد تعامل با بهره برداري هاي معقول و منطقي از موجوديت هاي كوهستان ، براي پايداري زندگي خود و نسل هاي آينده ، از كوه هاي ايران و هر آنچه در آن ها است با تمام توان و باهمه خلوص نيت و اراده اي استوار و مداوم ، مراقبت و حفاظت نماييم و باور داشته باشيم كه ” هر روز ، روز حفاظت از كوهستان است ” و اين باور را در عمل نيز  بي آنكه خدشه اي بر آن وارد شود به منصه ظهور برسانيم. 

* کارشناس ارشد محیط زیست و سرپرست اداره محیط زیست ساوجبلاغ